Venedik Sarayı’ndan Beyoğlu’na bakmak

Hayri Fehmi Yılmaz ile Beyoğlu’nda sürdürdüğümüz sohbetin ikinci durağında, duvarları tarihe tanıklık eden Venedik Sarayı’ndayız. Yalnızca bir diplomatik temsilcilik binası olmanın çok ötesine geçen bu saray, etrafındaki semtin kentsel gelişimiyle birlikte okunduğunda Pera’nın ruhunu ele veriyor.

İç mekânı süsleyen asırlık portreler ve cepheye kazınmış o ağırbaşlı simgeler, binanın Venedik Balyoslarından Avusturya elçiliğine, oradan da İtalya’nın temsilciliğine uzanan o diplomatik zincirin hangi halkasına ait olduğunu açıkça fısıldıyor.

Bir konutun nasıl olup da görkemli bir sefarete dönüştüğü sorusunun yanıtı ise aslında Pera’nın on dokuzuncu yüzyıldaki çarpıcı dönüşümünde gizli: Ulaşım ağları şekil değiştirdikçe, yapıların işlevi ve kent içindeki değeri de adeta yeniden yazılıyor.

Pera Palas’ın konumlanışı, Corpi binası ve Casa d’Italia’nın varoluş süreçleri de işte tam bu diplomatik ve kentsel ağın kurallarıyla okunabiliyor. Cephelerdeki asil armaların ve silinmeye yüz tutmuş adların izini sürmek, semtin diplomatik tarihine açılan o dar ama her zaman keşifler vaat eden yolu aydınlatmaya devam ediyor.